پنج شنبه ٠٦ ارديبهشت ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


مزاحمت‌های همسایگان در زندگی اجتماعی؛ «زمینه‌ها و راه‌حلها» -3

راهکارهای پیشگیرانه

از آنجا که حضور فرهنگ‌های مختلف در یک فضای محدود، باعث بروز مشکلات متعددی می‌گردد و گاهی این مشکلات به درگیری بین ساکنان ساختمان می‌انجامد، شایسته است برای پیشگیری از ایجاد اختلاف و ناسازگاری، به همسانی همسایگان رو بیاوریم؛ یعنی افراد برای انتخاب محل زندگی، به سراغ محله‌ها و مجتمع‌هایی بروند که همسانی صنفی، عقیدتی و اخلاقی بیش‌تری با آنها دارند.

1. راهکارهای پیشگیرانه

راهکارهایی که اگر به آنها عمل شود، از برخی مزاحمت‌ها پیشگیری می‌شود، عبارتند از:

الف) همسانی همسایگان

از آنجا که حضور فرهنگ‌های مختلف در یک فضای محدود، باعث بروز مشکلات متعددی می‌گردد و گاهی این مشکلات به درگیری بین ساکنان ساختمان می‌انجامد، شایسته است برای پیشگیری از ایجاد اختلاف و ناسازگاری، به همسانی همسایگان رو بیاوریم؛ یعنی افراد برای انتخاب محل زندگی، به سراغ محله‌ها و مجتمع‌هایی بروند که همسانی صنفی، عقیدتی و اخلاقی بیش‌تری با آنها دارند. از جمله: مجتمع کارمندان، کارگران، مهندسین، طلاب، معلمان، تاکسیرانان، نیروهای انتظامی، پزشکان و غیره؛ زیرا نقاط اشتراک فراوانی، مانند: شغل، اعتقادات، اخلاق، فرهنگ (قومی یا شغلی)، نوع زندگی، درآمد همسان و... میان این گونه همسایگان باعث می‌شود تا خرده فرهنگ‌های خانواده‌ها کم‌تر با هم تنش پیدا کند.

در روانشناسی اجتماعی نیز گفته شده است که یکی از مهم‌ترین عوامل روانی_اجتماعی که برای گسترش رابطه افراد با یکدیگر به اثبات رسیده است، عامل «شباهت و تکمیل» است که می‌توان شباهت را به عنوان ویژگی‌های نزدیک به هم، عقاید مشابه و شیوه‌های مفید ارتباطی تعریف نمود و تکمیل نیز بر عملی اشاره دارد که نشانگر جذب و کشش یک فرد به دیگری از طریق کامل کردن رفتارهای شخصیتی فرد است. بعضی از مطالعات تجربی بر تأثیرات شباهت و تکمیل در رشد و توسعه روابط تأکید دارند.[1]

روانشناسان اجتماعی در اثرات مختلف شباهت و همسانی، معتقدند: «همسانی و شباهت می‌تواند عزت نفس را افزایش دهد و عقاید بین افراد را مورد توجه قرار داده و سپس رابطه خوشایندی را ایجاد نماید.»[2]

به این جهت، امام علی(علیه السلام) در سفارشات خود به امام حسن(علیه السلام) فرمود: «سَلْ ... عَنِ الْجَارِ قَبْلَ الدَّارِ؛[3]پیش از انتخاب محل مسکونی خویش، درباره همسایه‌ات پرس و جو کن!» شاید راز این سفارش، توجه دادن به این نکته است که همسانی همسایگان در محورهای عقیدتی، اخلاقی، شغلی و... از جمله راهکارهایی است که می‌تواند زندگی به دور از اختلاف و تنش را به ارمغان بیاورد.

آن حضرت در نامه به «حارث هَمدانی» به همین موضوع به شکل غیرمستقیم اشاره فرموده است:«...وَ احْذَرْ صَحَابَةَ مَنْ یفِیلُ رَأْیهُ وَ ینْکرُ عَمَلُهُ فَإِنَّ الصَّاحِبَ مُعْتَبَرٌ بِصَاحِبِه وَ اسْکنِ الْأَمْصَارَ الْعِظَامَ فَإِنَّهَا جِمَاعُ الْمُسْلِمِینَ وَ احْذَرْ مَنَازِلَ الْغَفْلَةِ وَ الْجَفَاءِ وَ قِلَّةَ الْأَعْوَانِ عَلَی طَاعَةِ اللَّه؛[4]از دوستی با بی‌خردان و خلافکاران بپرهیز؛ زیرا هر کس را به دوستش می‌شناسند و در شهرهای بزرگ سکونت کن؛ زیرا مرکز اجتماع مسلمانان است و از جاهایی که مردم آن از یاد خدا غافل‌اند و به یکدیگر ستم روا می‌دارند و بر اطاعت خدا به یکدیگر کمک نمی‌کنند، بر کنار باش!»

از این سخنان بر می‌آید که همرنگی عقیدتی و همسانی اخلاقی در زندگی اجتماعی، از مسائل در خور توجه است و دلیل آن حضرت این است که در هر جا شمار مسلمانان و مؤمنان بیش‌تر باشد، عادت‌ها، آداب و رسوم و الگوهای رفتاری آنان غالب می‌شود، و امکان آموختن، عبرت‌گرفتن و عمل به آموزه‌های دین، بیش از پیش افزایش می‌یابد.

ب) رفق و انعطاف‌پذیری

برخی از مشکلات و گره‌های موجود در روابط همسایگان، تنها از طریق رفق و انعطاف‌پذیری قابل حل خواهد بود؛ زیرا وجود اختلاف و تفاوت در نگرش و سبک زندگی افراد، طبیعی و پذیرفته شده است، و هر کسی از رفتار و عملکرد خود دفاع می‌کند؛ ولی آنچه در تعامل با دیگران مهم است، تلاش و مدیریت عاقلانه می‌باشد تا نگذاریم این تفاوتها به تعارض و نقطه دشمنی تبدیل گردد.

راهکار آموزه‌های دینی در این موقعیت‌ها «رفق و انعطاف‌پذیری» است. رفق - که انعطاف‌پذیری، مؤلفه اصلی آن محسوب می‌شود - ملکه‌ای است که شخص در امور خود و ارتباط با دیگران، بر اساس عناصر پنج‌گانه: پذیرش، همراهی، میانه‌روی، آسان‌گیری و تأنّی، رفتار می‌کند.[5] بنابراین، رفق و انعطاف‌پذیری، سیاستی پیشگیرانه است که در سایه آن، همسایگانِ ناسازگار، از ترویج خشونت و توسعه اختلاف مصونیت می‌یابند. امام علی(علیه السلام) می‌فرماید: «الرِّفقُ یفُلّ ُحَدّ المُخالَفَةِ؛[6]رفق، شدت مخالفت را کُند می‌سازد.» و نیز می‌فرماید: «الرِّفْقُ یؤَدِّی إِلَی السِّلْم؛[7]رفق، به صلح و آشتی منجر می‌شود.»

بر این اساس، در مواجهه با ناسازگاری همسایگان، می‌توان در گام اول تغافل و چشم‌پوشی کرد و سپس در صورت تکرار، آن‌ها را با انتقاد نرم مواجه ساخت و پس از آن با تدبیر به ایشان فرصت داد و در مدت فرصت، با آنها همراهی نمود و در صورتی که به هر دلیل، موفق به کسب نتیجه نشدیم، باید از انتظار و توقع خود دست شسته و راه صبر و تحمل همیشگی را در پیش بگیریم تا بلکه با کاهش مخالفتها، به صلح و اصلاح دست یابیم.

این‌گونه رفتار کردن با همسایگان ناسازگار، از یک سو با اصول اخلاقی انسان‌شناسی در همسایگی، از جمله «مسئولیت» و «کرامت انسان» قابل توجیه بوده و از سوی دیگر، با تکالیف اخلاقیِ «خیرخواهی»، «احسان» و «عفو و گذشت» همسو می‌باشد.

ج) تدوین آیین‌نامه داخلی(منشور اخلاقی)

از آنجا که محله یا آپارتمان، محل سکونت افراد است و تمام اتفاقات و مراحل مختلف زندگی اعضای خانواده در همین محل شکل می‌گیرد، بایسته است که تمام افراد برای ایجاد آرامش و آسایش بیش‌تر و در عین حال، حفظ و ارتقای موقعیت اجتماعی و خانوادگی خود، برای محله یا مجتمع خود با همفکری و کمک یکدیگر در مجمع عمومی، آیین‌نامه انضباطی و اخلاقی وضع کنند و به اطلاع و امضای ساکنین برسانند و در انجام و رعایت کامل آن بکوشند تا از بروز اختلاف‌ها و تنش‌های احتمالی جلوگیری شود. بنابراین، برای پیشگیری از مزاحمت‌ها، تدوین آیین‌نامه داخلی به عنوان پیمان دسته‌جمعی ساکنین و تصویب آن در مجمع عمومی سالانه، راهکار قابل اجرا در محیط‌های آپارتمانی است. به موجب این آیین‌نامه که در بردارنده میثاق‌های اخلاقی و قواعد انضباطی زندگی جمعی است، بسیاری از ناسازگاری‌ها و مشکلات از بین می‌رود.

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. روانشناسی اجتماعی (دیدگاه‌ها و نظریه‌ها)، رسول ربانی و محمدباقر کجباف، انتشارات دانشگاه اصفهان، چاپ اول، 1386ش، صص 74 - 75.

[2]. همان، ص 75.

.[3]نهج البلاغه )صبحی صالح)، نشر هجرت، قم، چاپ اول،1414 ق، نامه 31.

[4]. بحارالانوار، محمدباقر مجلسی، دارالکتب، تهران، 1407ق، ج 33، ص 508.

[5]. معیارها و شاخص‌های رفتاری رفق در روابط همسران از منظر قرآن و حدیث و طراحی مقیاس آن (پایان‌نامه کارشناسی ارشد)، عبدالله عمادی، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، شهریور 1393ش، ص 29.

[6]. غررالحکم و دررالکلم، عبدالواحد بن محمد تمیمی آمدی، دارالکتاب الإسلامی، قم، چاپ دوم، 1410ق، ص 815.

[7]. تصنیف غررالحکم و دررالکلم، عبدالواحد بن محمد تمیمی آمدی، دفتر تبلیغات اسلامی قم، چاپ اول، 1366ش، ص244، ح 4979.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 213.





تاریخ ارسال مطلب : دوشنبه ٢٧ فروردين ١٣٩٧ / شماره خبر : ٣٩٩١٢٨ / تعداد بازدید : 26/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج