دوشنبه ٣١ ارديبهشت ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


شاخصه‌های دولت انقلابی از دیدگاه آیات و روایات (1) -1

معنویّت و تقوا

نظام مقدس جمهوری اسلامی مبتنی بر مردم‌سالاری دینی است و «مشروعیت» آن الهی؛ اما «مقبولیت» آن بر پایه رأی و نظر مردم است. به عبارت دیگر، این «مردم» هستند که با حضور و خواست خود به این «مشروعیت»، «فعلیّت» می‌بخشند. مردم‌سالاری دینی؛ یعنی قوانین باید مبتنی بر قوانین و فرهنگ اسلام باشد؛ اما از سوی دیگر این مردم هستند که مجریان این قوانین را با ساز و کارهای خاصی انتخاب می‌کنند. بنابراین، یکی از عرصه‌های حضور مردم برای تحقق مردم‌سالاری دینی، «انتخابات» است.

شاخصه‌های دولت انقلابی از دیدگاه آیات و روایات (1)

شبیر فیروزیان

مقدمه

نظام مقدس جمهوری اسلامی مبتنی بر مردم‌سالاری دینی است و «مشروعیت» آن الهی؛ اما «مقبولیت» آن بر پایه رأی و نظر مردم است. به عبارت دیگر، این «مردم» هستند که با حضور و خواست خود به این «مشروعیت»، «فعلیّت» می‌بخشند. مردم‌سالاری دینی؛ یعنی قوانین باید مبتنی بر قوانین و فرهنگ اسلام باشد؛ اما از سوی دیگر این مردم هستند که مجریان این قوانین را با ساز و کارهای خاصی انتخاب می‌کنند. بنابراین، یکی از عرصه‌های حضور مردم برای تحقق مردم‌سالاری دینی، «انتخابات» است.

در نظام مقدس جمهوری اسلامی، قانونگذاران و مجریان قانون به طور مستقیم توسط مردم انتخاب می‌شوند و «ولیّ فقیه» نیز، هرچند مشروعیتش متوقف بر «نصب عام» امام معصوم(علیه السلام) است؛ اما خبرگانی که وظیفه «کشف» و «اعلام» فردی به عنوان ولیّ فقیه را دارند، توسط مردم انتخاب می‌شوند.

در این میان، انتخاب رئیس جمهور به عنوان رئیس قوه مجریه، که بخش عمده‌ای از تصمیم‌گیری‌های مرتبط با زندگی مردم بر عهده اوست، از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار می‌باشد. مردم با انتخاب رئیس جمهور، سرنوشت 4 سال خود را به دست فردی می‌سپارند که می‌تواند در جهت اصلاح یا تخریب زندگی‌شان تصمیم‌گیری کند.

نظر به اهمیت این موضوع، در این مقاله به تأمل در برخی ویژگی‌های کارگزاران اجرایی حکومت اسلامی که در قرآن و روایات، به خصوص کلمات امیرالمؤمنین(علیه السلام) در «نهج البلاغه» به آنها اشاره شده است، خواهیم پرداخت. در پایان، تذکر این نکته ضروری است که محدودیت در نگارش مقاله مانع از آن شد تا تمام آنچه برای یک مدیر اجرایی تراز انقلاب اسلامی ضروری است، احصاء و مورد واکاوی قرار گیرد؛ از این رو به ویژگی‌های اصلی انتخاب اصلح پرداخته می‌شود.

1. معنویّت و تقوا

اولین و مهم‌ترین ویژگی کارگزاران حکومت اسلامی، «معنویت و تقوا» است. مسئولین دولت انقلابی که همواره در حال جهاد و مبارزه با دشمن هستند، باید - به تعبیر رهبر معظم انقلاب(حفظه الله) - زرهی پولادین از یاد خدا و توکل به او بر تن خود بپوشانند.[1]

خدای متعال می‌فرماید: «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا لَقِیتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَ اذْکرُوا اللَّهَ کثِیراً لَعَلَّکمْ تُفْلِحُون»[2]؛ «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! چون با گروهی (از دشمن) برخورد می‌کنید، پایداری ورزید و خدا را بسیار یاد کنید، باشد که رستگار شوید.» مرحوم علامه طباطبایی(ره)، مقصود از «ذکر خدا» در این آیه شریفه را یاد خدا در دل و در زبان و ذکری مطابق حالات درونی انسان در حالت جنگی می‌داند؛ چراکه جهاد و مبارزه پر است از ناملایمات و تهدید از سوی دشمن به نابودی، خونریزی و ... و مؤمن در این حالت، باید متوجه و یادآور معارفی شود که متناسب با این حالات اوست.[3]

ایشان سپس معارف متناسب حالت جنگی را معارفی این چنین می‌دانند: «آن (معارف) این است که خداوند متعال معبود او و پروردگار اوست و آن کسی است که مرگ و حیات به دست او است و می‌تواند او را در این حال یاری کند و او سرپرست اوست و چه سرپرست و یاور خوبی است. چنین کسی، به دلیل اینکه پروردگارش وعده نصرت داده و فرموده: «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ ینْصُرْکمْ وَ یثَبِّتْ أَقْدامَکمْ»؛ «اگر خدا را یاری کنید، او هم شما را یاری نموده و قدمهایتان را استوار می‌کند!»[4]، می‌داند که خداوند اجر کسی را که عمل نیکی انجام دهد، ضایع نمی‌کند. او یقیناً به نصرت پروردگارش اطمینان داشته و می‌داند که سرانجام کارش به یکی از دو وجه است که هر دو نیک است؛ چون یا بر دشمن غلبه پیدا می‌کند که در این صورت پرچم دین را بلند کرده و محیط را برای سعادتمند شدن خود و دیگران مساعد کرده است، و یا کشته می‌شود که در این فرض به جوار اولیای مقربین درگاه پروردگارش شتافته است.

و اگر در جمله مورد بحث «ذکر» را مقید به «کثیر» کرد، برای این است که در میدانهای جنگ هر لحظه صحنه‌هایی که انسان را به دوستی زندگی فانی و شیرینی زخارف دنیوی وادار ساخته و شیطان هم با القای وسوسه خود آن را تأیید کند، تکرار می‌شود، و لذا فرموده: «خدا را زیاد یاد کنید!» تا بدین وسیله روح تقوا در دلها هر لحظه تجدید و زنده‌تر شود.»[5]

توکّل و اعتماد به وعده‌های الهی، نقطه تمایز مسئول انقلابی از غیر انقلابی

یکی از مفاهیم اخلاقی که تمییز دهنده میان انسان مؤمن از منافق یا مریض دل است، مسئله اعتماد به وعده‌های الهی و امدادهای غیبی اوست. مؤمنین انقلابی همواره به وعده‌های الهی اعتماد و به امدادهای غیبی او امید دارند و در نقطه مقابل، منافقین و مریض دلان سیاسی، همواره به خداوند سوء ظن داشته و اصولاً اینگونه مفاهیم را خرافات و دور از عقلانیّت می‌دانند.

در چند مقطع از قرآن کریم به تقابل فکری و اخلاقی میان این دو گروه اشاره شده است. در یک مورد، خداوند قول منافقین و مریض دلانی که در جنگ بدر حضور داشتند و صرفاً واقعیات مادی و نابرابری ظاهری سپاه اسلام و لشکر دشمن را می‌دیدند، اینگونه بیان می‌کند: «إِذْ یقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ غَرَّ هؤُلاءِ دِینُهُم»[6]؛ «و (به یاد آر) هنگامی که منافقان و آنها که در دلهایشان بیمار است، می‌گفتند: این گروه (مسلمانان) را دینشان مغرور ساخته است.»

در واقع حرف آنها به زبان امروزی این بود که این مؤمنین انقلابی که با عِدّه و عُدّه کم می‌خواهند در برابر دشمنِ تا دندان مسلح بایستند، افرادی افراطی و تندرو هستند که تصمیماتشان عاقلانه نیست و اگر عقل داشتند، در برابر چنین دشمنی ایستادگی نمی‌کردند.

اما پاسخ خداوند به این حرف منافقان چیزی جز توجه دادن آنان به مفهوم «توکل بر خدا» و قوانین الهی و غیرمحسوس حاکم بر عالم نیست: «وَ مَنْ یتَوَکلْ عَلَی اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ حَکیمٌ»[7]؛ »(آن‌ها نمی‌دانستند که) هر کس بر خدا توکل کند (پیروز می‌گردد؛ چون) خداوند قدرتمند و حکیم است!»

نمونه دیگر، مربوط به جنگ احزاب است. وقتی منافقین انبوه سپاه دشمن را دیدند، به خود لرزیدند: «وَ إِذْ یقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ إِلاَّ غُرُوراً»[8]؛ «و (نیز) به خاطر آورید زمانی را که منافقان و بیماردلان می‌گفتند: خدا و پیامبرش جز وعده‌های دروغین به ما نداده‌اند!»

اما در نقطه مقابل، مؤمنین انقلابی وعده نصرت خدا و رسولش را حقیقی و درست دانستند و همین بر ایمانشان افزود: «وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ قالُوا هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ ما زادَهُمْ إِلاَّ إِیماناً وَ تَسْلِیماً»[9]؛ «(اما) وقتی مؤمنان لشکر احزاب را دیدند، گفتند: این همان است که خدا و رسولش به ما وعده داده، و خدا و رسولش راست گفته‌اند! و این موضوع جز بر ایمان و تسلیم آنان نیفزود.»

در آیه‌ای دیگر از قرآن کریم، یکی از ویژگی‌های منافقین «سوء ظن به خدا» یا همان عدم اعتماد به وعده‌های الهی دانسته شده است: «وَ یعَذِّبَ الْمُنافِقِینَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِکینَ وَ الْمُشْرِکاتِ الظَّانِّینَ بِاللَّهِ ظَنَّ السَّوْءِ عَلَیهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَیهِمْ وَ لَعَنَهُمْ وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَ ساءَتْ مَصِیراً»[10]؛ «و (نیز) مردان و زنان منافق و مردان و زنان مشرک را که به خدا گمان بد می‌برند، مجازات کند. (آری) حوادث ناگواری (که برای مؤمنان انتظار می‌کشند) تنها بر خودشان نازل می‌شود! خداوند بر آنان غضب کرده و از رحمت خود دورشان ساخته و جهنم را برای آنان آماده کرده و چه بد سرانجامی است!»

اهتمام به معنویات و دوری از محرّمات

هرچه مسئولیت دولتمرد انقلابی سنگین‌تر می‌شود، باید توجهش به معنویّات بیش‌تر شود. علت وجوب نمازشب برای پیامبر(صلی الله علیه و آله) مسئولیت سنگینی بود که به ایشان واگذار شده بود و در طول روز باید آن را به انجام می‌رساند: «إِنَّا سَنُلْقِی عَلَیک قَوْلاً ثَقِیلاً إِنَّ ناشِئَةَ اللَّیلِ هِی أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِیلاً إِنَّ لَک فِی النَّهارِ سَبْحاً طَوِیلاً»[11]؛ «ما به زودی سخنی سنگین را به تو القا خواهیم کرد؛ به یقین نماز و عبادت شبانه گامی استوارتر و گفتاری پایدارتر است؛ زیرا تو در روز تلاش (مستمر و) طولانی خواهی داشت.»

دولتمرد انقلابی، باید بیش از دیگران به تهجد، شبزندهداری، قرائت قرآن و انجام مستحبات بپردازد، تا بتواند از عهده مسئولیتش برآید و دچار لغزش نگردد. رهبر معظم انقلاب(حفظه الله) در سخنانی خطاب به دولتمردان، با اشاره به رابطه میان توجه به معنویات با مسئولیتهای کاری، فرمودند: «من خواهش می‌کنم - البتّه شاید لزومی نداشته باشد که من این را از شما بخواهم و تحصیل حاصل باشد - با قرآن رابطه‌تان را قطع نکنید! حتماً هر روز مقداری قرآن بخوانید؛ با دعا و توسّل رابطه‌تان را محکم کنید! این، فشار کار را کم می‌کند، سختی‌های کار را برمی‌دارد، شما را بانشاط می‌کند، آماده مواجهه با موانع بزرگ می‌کند؛ یعنی سر حال می‌آورد روح انسان معتقد را؛ این خیلی امر مهمّی است و نوافل و مانند اینها که دیگر حالا جای خود دارد.»[12]

این بخش را با این بیان امیرالمؤمنین(علیه السلام) خطاب به مالک اشتر پایان می‌دهیم که می‌فرماید: «وَ اجْعَلْ لِنَفْسِک فِیمَا بَینَک وَ بَینَ اللَّهِ [تَعَالَی] أَفْضَلَ تِلْک الْمَوَاقِیتِ وَ أَجْزَلَ تِلْک الْأَقْسَامِ وَ إِنْ کانَتْ کلُّهَا لِلَّهِ إِذَا صَلَحَتْ فِیهَا النِّیةُ وَ سَلِمَتْ مِنْهَا الرَّعِیةُ وَ لْیکنْ فِی خَاصَّةِ مَا تُخْلِصُ بِهِ لِلَّهِ دِینَک إِقَامَةُ فَرَائِضِهِ الَّتِی هِی لَهُ خَاصَّةً فَأَعْطِ اللَّهَ مِنْ بَدَنِک فِی لَیلِک وَ نَهَارِک وَ وَفِّ مَا تَقَرَّبْتَ بِهِ إِلَی اللَّهِ [سُبْحَانَهُ] مِنْ ذَلِک کامِلاً غَیرَ مَثْلُومٍ وَ لَا مَنْقُوصٍ بَالِغاً مِنْ بَدَنِک مَا بَلَغ؛[13]باید بهترین اوقات و بخشهای عمرت را برای خلوت با خدا قرار دهی. هرچند تمام کارهایت برای خداست، اگر نیت خالص داشته باشی و رعیت به سبب آن در سلامت و آرامش زندگی کنند. از جمله اموری که باید آن را به جهت خلوص دینت برای خدا انجام دهی، اقامه واجباتی است که مخصوص ذات پاک اوست. بنابراین، نیروی بدنی خود را در شب و روز در اختیار فرمان خدا بگذار و آنچه را موجب تقرب تو به خداوند می‌شود، به طور کامل و بی‌نقص به انجام رسان، هرچند موجب خستگی فراوان جسمی تو شود.»

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. بیانات مقام معظم رهبری(حفظه الله)، 25/02/1392.

[2]. انفال/45.

[3]. ر.ک: المیزان فی تفسیر القرآن، سید محمدحسین طباطبایی، اعلمی، بیروت، ج 9، ص 94.

[4]. محمد/7.

[5]. المیزان فی تفسیر القران، ج 9، ص 95.

[6]. انفال/49.

[7]. همان.

[8]. احزاب/12.

[9]. همان/22.

[10]. فتح/7 – 6.

[11]. مزمل/5.

[12]. بیانات مقام معظم رهبری(حفظه الله)، 06/06/1392.

[13]. نهج البلاغه، سیدرضی، ترجمه: محمد دشتی، آل‌ علی(علیه السلام)، قم، 1379ش، نامه 53.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 214.





تاریخ ارسال مطلب : پنج شنبه ١٣ ارديبهشت ١٣٩٧ / شماره خبر : ٣٩٩٧٦٥ / تعداد بازدید : 68/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج