دوشنبه ٣١ ارديبهشت ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


مبلّغان و آشنایی با آسیبهای اجتماعی(1)؛ عصبانیت و راه‌های درمان آن در فرهنگ اسلامی -3

شیوه‌های مدیریت خشم

برای فرو نشاندن خشم طبق آیات و روایات و کلمات دانشمندان اخلاق و روان، راهکارهای مختلفی وجود دارد که با انجام آنها می‌توان از ضررهای بعدی عصبانیت جلوگیری کرد که به برخی از آنها اشاره می‌شود.

شیوه‌های مدیریت خشم

برای فرو نشاندن خشم طبق آیات و روایات و کلمات دانشمندان اخلاق و روان، راهکارهای مختلفی وجود دارد که با انجام آنها می‌توان از ضررهای بعدی عصبانیت جلوگیری کرد که به برخی از آنها اشاره می‌شود: 

1. تبعیت از اولیای الهی

در حالت غضب شخصِ عصبانی باید به سیره مردان الهی که خود را پیرو آنان می‌داند، توجه کند و در مورد آیات و احادیثی که غضب بیجا را مذمت کرده‌اند، فکر کرده، از عواقبش بر حذر باشد.

2. پناه بر خدا

در هنگام خشم باید استعاذه کرد و با جملاتی همچون: «اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم» و «لاحول و لا قوة الا بالله» به خداوند عالم پناه برد.

3. وضو با آب سرد

اگر در حالت عصبانیت با آب سرد وضو بگیرد یا غسل نماید و یا اطرافیانش او را وادار به این عمل نمایند، قطعاً نتیجه مثبت خواهد گرفت.

4. از بین بردن زمینه‌های خشم

یکی از راه‌های مدیریت خشم خود یا دیگران، زمینه‌ها و بسترهای خشم، مانند گرسنگی، تشنگی، خستگی، بی خوابی و ... را از میان بردارند.

5. یادآوری فواید کظم غیظ

اگر انسان فواید و شیرینی کظم غیظ را - که بارها تجربه کرده- در نظر آورد، هرگز به حالت خشم باقی نخواهد ماند.

6. دوری از افراد عصبانی

برای تأثیرناپذیری از تندخویان، لازم است که از افراد بد خلق و عصبانی مزاج فاصله گرفته و با آنها رفاقت نکنیم تا از خلق و خوی آنان تأثیر نپذیریم.

7. اعتقاد به قضا و قدر الهی

اعتقاد به قضا و قدر خداوندی را در وجود خویش تقویت کنیم و بدانیم که گاهی پدید آمدن برخی حوادث ناگوار که با میل باطنی هم سازگاری دارد، در اثر تقدیر الهی است. امام باقر(علیه السلام) می‌فرماید: «أَحَقُّ خَلْقِ اللَّه أَنْ یسَلِّمَ لِمَا قَضَی اللَّه عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ عَرَفَ اللَّه عَزَّ وَ جَلَّ وَ مَنْ رَضِی بِالْقَضَاءِ أَتَی عَلَیهِ الْقَضَاءُ وَ عَظَّمَ اللَّه أَجْرَهُ وَ مَنْ سَخِطَ الْقَضَاءَ مَضَی عَلَیهِ الْقَضَاءُ وَ أَحْبَطَ اللَّه أَجْرَهُ؛[1] در میان مخلوقات خدا، سزاوارترین فرد به تسلیم بودن نسبت به قضای الهی کسی است که خدای عزّوجلّ را بشناسد و هر که به قضای الهی راضی باشد، قضا بر او وارد می‌شود، در حالی که خدا اجر او را بزرگ فرماید و هر که قضا را ناخوش دارد، قضا بر او وارد می‌شود، در حالی که خدا اجرش را تباه می‌سازد.»

8. توجه به خشم خداوند

وقتی انسان بر کسی ضعیف‌تر از خودش خشم می‌گیرد، فراموش نکند که قدرت خداوند خیلی بالاتر از قدرت اوست و ممکن است مورد قهر و غضب و انتقام خداوند قرار گیرد. قرآن می‌فرماید: «وَ لْیعْفُوا وَ لْیصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ یغْفِرَ اللَّه لَکمْ وَ اللَّه غَفُورٌ رَحِیمٌ»؛[2] «آن‌ها باید عفو کنند و چشم بپوشند. آیا دوست نمی‌دارید خداوند شما را ببخشد؟! و خداوند آمرزنده و مهربان است.»

9. مدد اطرافیان

سفارش اطرافیان در مورد عواقب شوم عصبانیت و تذکر نکات موثّر یکی دیگر از راه‌های مدیریت خشم است. نوشته‌اند: در میان پادشاهان بنی اسرائیل عادتی مرسوم بود که آنان را در حکومت کنترل می‌کرد. به این صورت که نزد هر یک از آنان حکیمی دانا بود که صحیفه‌ای به همراه داشت و هرگاه پادشاه عصبانی می‌شد، آن حکیم صحیفه را در مقابل او گرفته و به دستش می‌داد. در آن صحیفه نوشته بود: بر زیر دستان رحم کن! از مرگ بترس! روز جزا را فراموش نکن! وقتی شاه آن را می‌دید، غضبش ساکن می‌شد.

چه زیباست افرادی که قادر به کنترل خشم خود نیستند و همیشه بعد از عصبانیت اعمالی انجام می‌دهند که پشیمان می‌شوند، چنین صحیفه‌ای تهیه کنند و به اطرافیان بسپارند که در هنگام غضبِ آنان، علاوه بر ارائه آن صحیفه، آثار خوش خلقی و عواقب شوم بد خلقی و عصبانیت را به وی یاد آور شوند یا در خانه، اجتماع و یا مراکز مهم و محل کار یک حدیث، نکته و عبارتی در موضوع کظم غیظ نصب کنند که با خط درشت نوشته شده باشند که دیگران او را به آن توجه دهند.

10. تذکر نفرت عمومی از تندخویان

راهکار دیگر اینکه، افراد عصبانی باید بدانند انسانهای تندخو و بد اخلاق در میان مردم و عقلای عالم منفورند و در مقابل، بردباران عزیز و محترم هستند. حتی خداوند متعال علت محبوبیت عمومی پیامبر(صلی الله علیه و آله)را تندخو و سخت دل نبودن ایشان می‌داند و می‌فرماید: «وَ لَوْ کنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک»؛[3] «اگر تندخو و سخت دل بودن قطعاً از اطراف تو پراکنده می‌شدند».

11. تغذیه سالم و مناسب

تغذیه سالم یکی از راهکارهای مؤثر در کنترل خشم است. محققین می‌گویند: با مصرف سبزیجات و مواد لبنی، آرامش را می‌توان افزایش داد. در مقابل، استفاده از مواد رنگی و مصنوعی که در برخی مواد غذایی موجود است، آستانه تحمل را پایین می‌آورد. در حقیقت، انسان می‌تواند با مدیریت غذای خود خشم و عصبانیتش را کنترل کند.

در روایات باب «اطعمه و اشربه» رابطه‌ای میان بسیاری از غذاها و اخلاق خوب و بد بیان گردیده است. از جمله رسول خدا(صلی الله علیه و آله) می‌فرماید: «عَلَیکمُ بِالزَّیتِ فَانَّهُ یکشِفُ الْمُرَّةَ .... وَ یحَسِّنُ الخُلْقَ؛[4] بر شما باد از زیت (روغن زیتون) استفاده کنید؛ زیرا صفرا را از بین می‌برد ... و اخلاق انسان را نیکو می‌کند.»

امام صادق(علیه السلام) نیز می‌فرماید: «مَنْ سَرَّهُ انْ یقِلَّ غَیظُهُ فَلْیأکلْ لَحْمَ الدُّراجِ؛[5] کسی که دوست دارد خشم او کم شود، گوشت درّاج[6]بخورد!»

12. تغییر وضعیت و انجام رفتارهای آرامبخش

وقتی در حضور امام باقر(علیه السلام) سخن از غضب به میان آمد، حضرت فرمود: «همانا فرد خشمگین تا خود را داخل آتش نکند (و به گناهی دست نیالاید) آرامش نمی‌یابد و خشمش فرو ننشیند، پس برای اینکه در هنگام خشم به کارهای ناشایست اقدام نکنید، هرگاه شخصی خشمگین شد، اگر ایستاده است، فوراً بنشیند تا پلیدی و وسوسه‌های شیطان از او دور شود و هرگاه به خویشاوندانش غضب کند، به نزد او رفته و بدنش را لمس کند؛ چراکه خویشاوند اگر لمس شود، آرامش می‌دهد.»[7]

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:
 

[1]. الکافی، محمد یعقوب کلینی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1407ق، ج 2، ص 62.

[2]. نور/22.

[3]. آل عمران/159.

[4]. وسائل الشّیعة، محمد بن حسن حر عاملی، مؤسسة آل‌البیت(علیهم السلام)، قم، 1409ق، ج 17، ص 12.

[5]. الکافی، ج 6، ص 312.

[6]. درّاج پرنده‌ای است شبیه به کبک که گوشت لذیدی دارد. برخی آن را معادل بلدرچین می‌دانند و استمرار در خوردن گوشتِ آن دلِ سخت را نرم می‌سازد و گوشت این پرنده، برای بیماری ضعف اعصاب و ناراحتی‌های روانی مفید است.

[7]. الکافی، باب الغضب، ج 2، ص 302.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 214.





تاریخ ارسال مطلب : سه شنبه ٢٥ ارديبهشت ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٠٠٨٤ / تعداد بازدید : 57/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج