پنج شنبه ٢٢ آذر ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


اشتغال و كار بانوان در نگاه قرآن و حديث (1) -1

سياست زدگی اشتغال بانوان

كار درآمدزای زن در خانه از ديرباز به عنوان بخشي از سرمايه خانواده بوده، اسلام ارزش آن را ناديده نگرفته است و از ابتداي تعهد زندگي مشترك براي آن قانون وضع كرده است. در سالهاي اخير زمزمه‏ هايي براي محاسبه اجرت كار زنان در خانه مطرح شده و حتي بر وجوب پرداخت اجرت بر كار زن در منزل فتوا داده شده است و در مورد انجام كار زن در خانه گفته‏اند كه مرد حق ندارد زن را وادار به كارهای منزل نمايد.

اشتغال و كار بانوان در نگاه قرآن و حديث (1)

رحمت الله مؤدب

مقدمه

كار درآمدزای زن در خانه از ديرباز به عنوان بخشي از سرمايه خانواده بوده، اسلام ارزش آن را ناديده نگرفته است و از ابتداي تعهد زندگي مشترك براي آن قانون وضع كرده است. در سالهاي اخير زمزمه‏ هايي براي محاسبه اجرت كار زنان در خانه مطرح شده و حتي بر وجوب پرداخت اجرت بر كار زن در منزل فتوا داده شده است و در مورد انجام كار زن در خانه گفته‏اند كه مرد حق ندارد زن را وادار به كارهای منزل نمايد.

در اینجا قصد داریم ضمن بيان موضوعاتی چند درباره كار زنان در منزل و نقش آن در سلامت و عزت نفسزنان، ارزشمندي اين قشر عظيم جامعه را از نگاه اسلام بررسي و اثبات كنیم. به اين منظور، فعاليتهاي زنان در خانه را تحت عناوین: زندگي مشترك، همسرداري، خانه داري، فرزند پروري و زنجيره حق و تكليف بررسي كرده، در خلال هر موضوع مسائلي را مطرح می‏کنیم كه در پاسخ  به سؤالات پیرامون نظر اسلام درباره كار زنان در منزل، گره گشاست و نگاه اسلام و سيره نبوي(صلی الله علیه و آله) را مبناي پاسخ به سؤالات قرار خواهیم داد. مبنايي كه در راستاي سلامت همه جانبه بانوان است و تمام توانمنديهاي زنان را شكوفا می‏كند.

تبیین بحث

خانواده یک عنصر اجتماعی است که موضوع تحقیقات علمی در ابعاد جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، اقتصاد و... قرار می‌گیرد و همه این ابعاد بر اشتغال زنان تاثیر مستقیم دارد.

در تاريخ معاصر نمونه‏هاي بسياري از این تاثیر و تاثرها وجود دارد. از ورشكستگي اقتصادي 2011 ايالات متحدهگرفته تا قدرت برتر شدن چين در اقتصاد، از رشد بي سابقه هند در توليد تا تغيير بافت جمعيتي اروپا و ايران. و صدها نمونه ديگر از اين امور، همانند جنگ ايران و عراق، اوضاع عراق و سوريه و... که در زمينه‏های مختلف اثرگذار بوده، حتي مذهب و سبك زندگي افراد را نیز تحت تأثير قرار داده، ارزشها را تغيیر و مسائل جديدي را جايگزين كرده است.

اینک دو نكته قابل توجه و بررسي است:

1. دين اسلام و ارزشهايش در نگاه حضرت رسول(صلی الله علیه و آله) تا روز قيامت ثابت است: «إِنَّ حَلَالَ‏ مُحَمَّدٍ حَلَالٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ حَرَامَهُ حَرَامٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ؛[1] به درستی که آنچه پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) حلال اعلام کرده است، تا روز قیامت حلال است و آنچه حرام کرده، تا روز قیامت حرام است.»؛

2. دين اسلام در حفظ محتوا و تغيير چارچوب و ابزار از انعطاف پذيري بالايي برخوردار است.

در شرایط فعلي كه اين دو دستخوش افراط و تفريط‌هايي گشته‏اند، چاره‌اي جز دفاع از حريم دين با زبان قرآن و حديث نداريم. باشد كه از تندروي‌هاي بیجا و تعصبهاي كورکورانه به دور باشيم.

اميرالمؤمنين(علیه السلام) مي‏فرمايد: «لَا تَرَى الْجَاهِلَ [يُرَى الْجَاهِلُ‏] إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً؛[2] نادان را نمى‏بينى، مگر در حال زياده‌روى يا كم گذاردن.»

پرسشهای پیش‌رو

از آنجايي كه قرآن کریم، اسلام را به عنوان بر پا کننده سبك زندگي مورد رضاي خداوند دانسته،[3] و اين سبك زندگي را براي هر فردي که آن را به عنوان يك مذهب انتخاب كرده، لازم شمرده است؛ جا دارد هر فردی چه زن باشد و چه مرد اين پرسشها را از خود بپرسد:

1. ديدگاه اسلام درباره فعاليتهاي اقتصادي و اشتغال بانوان چيست؟

2. معارف اسلام چه ملاكهايي را براي اشتغال بانوان به عنوان بايدها و نبايدهاي سبك زندگي قرار داده است؟

3. زندگي مشترك چه تأثيري بر اشتغال يا عدم اشتغال زنان دارد؟

4. آيا كار زن در خانه از ارزش اقتصادي برخوردار است؟

5. آيا قرآن براي زن در این مورد حقي قائل شده است؟

در زمینه اشتغال بانوان سه مطلب را می‏توان بررسی کرد:

اصل مالکیت و فعالیت اقتصادی بانوان؛

 اشتغال بانوان در جامعه بدون لحاظ وضعیت تأهل؛

 اشتغال بانوان در خانه به عنوان ستون زندگی مشترک و به عنوان شغل.

براي توضيح مساله، بيان مقدماتي لازم است که آگاهی از آنها ما را در پاسخ به شبهات موجود در این زمینه که در مقالات بعدی به آن خواهیم پرداخت، کمک خواهد کرد.

البته اين مقدمات به نوعي گوياي هيجان‌ها و انگيزه‌هاي مشاغل زنان و به تبع آن بيانگر آسيب‌ها و پيامدهاي جدي اشتغال بانوان نیز می‌باشد.

الف: سياست زدگی اشتغال بانوان

در سالهاي اخير حضور زنان در محيط‌های اجتماعی مانند كار، تحصيل و حتی سیاست، باعث شده تا برخي افراد حملاتی را  عليه زنان و دين داشته باشند. برخي به تظلم و شكوه؛ (که در قرآن کریم به سیاست سوءاستفاده فرعون از زنان بنی‌اسرائیل اشاره شده است، یا امروزه فراماسونها دنباله همان تفکر فرعونی را با ترجمه افکار فمینیستی غرب، در قالب صهیونیزم دنبال می‌کنند)[4] و گروهي به ادعاي حق خواهي، مساوات و برابري زن و مرد[5] که عمده آنها فیمینیست هستند و عده‏‌‌اي لائیک و سکولار نیز براي ضربه زدن به كانون خانواده[6] و... لزوم حضور زن در جامعه را فریاد می‏زنند. هرچند برخي از این کلمات به شهادت قرآن سابقه چند هزار ساله دارد.[7]

البته ناگفته پيداست كه تغيير سريع بافت روستايي به بافت شهري، تغيير زمينه توليد به وضعيت مصرف، رفاه‏زدگي و به دنبال آن، پوچي و زنداني شدن در بافت شهري نيز عامل مؤثري بر تشديد اشتغال بانوان است. و سبب شده مراكز اقتصادي كه به دنبال نيروي كار ارزان هستند، به بهره‌كشي از زنان جوياي كار بپردازند.

همچنین اطاعت پذيري و نظم زنان در محيط اداري، به استبداد مديريتهاي قدرت‏محور افزوده و باعث افزايش جذب نيروي كار زنان در جامعه گرديده است.

به دنبال اين عوامل، مشكلات اقتصادي زنان شروع و با پيامدها و آسیبهای ناخواسته‏ای مواجه شده است که برخي محققين تا 25 آسيب را ذكر كرده‏اند.[8] آسیبهایی مانند: دوري از مسئوليتهاي مادرانه، افزايش سن ازدواج تا دهه چهارم، آشيانه خالي[9] از فرزند براي خانواده‏های داراي يك يا دو فرزند،[10] زنان مجردي كه والدين خود را از دست داده‏اند، پيردختراني كه بار تنهايي را به تنهايي بر دوش مي‏كشند و... .

امروزه با زناني روبرو هستيم كه به يائسگي پيش از موعد گرفتار شده و از علایم آن رنج مي‏برند.[11] به فرموده اميرمؤمنان(علیه السلام): دشمن بخشي از حق را با بخشي از باطل مي‏آميزد و امر را مشتبه مي‏كند و سپس آن را عرضه مي‏نماید.[12]

قرآن كريم مي‏فرمايد: «وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَ»[13]؛ «آنها دوست دارند نرمش نشان دهی تا آنها (هم) نرمش نشان دهند (نرمشی توأم با انحراف از مسیر حق).»

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. الکافی، شیخ محمد بن یعقوب كليني، دار الحديث، قم، چاپ اول، 1429ق، ج 1، ص 58 .

[2]. نهج البلاغه، محمد بن حسين شريف الرضي، ترجمه صبحي صالح، تصحيح: فيض الاسلام، نشر هجرت، قم، چاپ اول، 1414ق، ص 479.

[3]. آل عمران/ 19و 85؛ مائده/ 3؛ صف/ 7.

[4]. قصص/ 4؛ بقره/ 49؛ ابراهيم/ 6 .

[5]. عمده افكار در اين باره ترجمه افكار فيمينستي غرب بوده كه تحت عناويني همانند «كنوانسيون حقوق زنان» و «حقوق بشر» مطرح مي‏شود.

[6]. اسراء/ 4. طرحهاي متعددی از صدها سال پيش از سوي استكبار جهاني، به خصوص انگليس اجرا شده، همانند كشف حجاب در دوره رضا خان، برنامه‏هاي ماهواره‏اي با فيلمهاي مروج اباحه‌گري جنسي، شبيخون فرهنگي همه جانبه که از كانون خانواده‏های مسلمان نیز چشم پوشي نكرده است.

[7]. بقره/ 49؛ قصص/ 4؛ ابراهیم/ 6.

[8]. ر.ک: آسيب شناسي اشتغال بانوان از نگاه اسلام و روانشناسي، كاظم علي محمدي.

[9]. اصطلاحی روانشناختی است که اشاره داره به دو دهه پایانی عمر که زن و شوهر به تنهایی و بدون فرزندان زندگی می‏کنند. 

[10]. روانشناسی ژنتیک، منصور محمود، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی، تهران، 1379ش، ص 218.

[11]. از زمانی که استفاده از ابزارو لوازم جلوگیری از بارداری در ایران نظام‏مند شد، یائسگی ناخواسته و پیش از موعد بر زنان تحمیل گردید.

[12]. نهج البلاغه، خطبه 50، ص 88.

[13]. قلم/ 9.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 217.





تاریخ ارسال مطلب : شنبه ١٤ مهر ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٣٢٤٥ / تعداد بازدید : 94/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج